Ana Sayfa
Belge ve Dökümanlar
11. Sınıf ders kitabındaki yanlışlar

Belge ve Dökümanlar

Tem 05
11. Sınıf ders kitabındaki yanlışlar

Bu çalışmada Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ya...

Haz 19
Yeni Bin Yılın Eşiğinde Millî Mefkûrenin İmkân ve Kabiliyetlerine Eleş

Uygarlık tarihindeki büyük gelişim ve dön&uum...

Haz 10
Turizm sektörü iflas ediyor! Tehlikenin farkında mısınız?

KÜBAK Başdanışmanı Dr. Halil İbrahim Bayrakçı, t...

May 11
Fındıktaki sorun fiyat istikrarsızlığı

KÜBAK Ekonomi Başdanışmanı  Bayrakçı, fındı...

11. Sınıf ders kitabındaki yanlışlar

Kultur Bilimleri Akademisi 05 Temmuz 2016 18:02:16 Salı

ORTAÖĞRETİMDE KULLANILAN BİR 11.SINIF DERS KİTABINDAKİ
YAZIM VE NOKTALAMA YANLIŞLARI ÜZERİNE 

Aslıhan ŞAHİN

ÖZET
Bu çalışmada Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yazdırılan ortaöğretim on birinci sınıf Türk Edebiyatı ders kitabındaki yazım yanlışlarının hangi boyutlara ulaştığı gösterilmeye çalışıldı. Yazım ve noktalama yanlışlarının var olduğunun görünmesi imla meselesiyle ilgili sorunların hala çözülmediğinin göstergesidir. Çok sayıda kelime yanlışlarının tespit edilmesi de bu konuya yeterince önem verilmediğini düşündürmektedir. Anadilimizde kullanılan kelimelerin dikkatle ve özenle seçilmesi oldukça önemlidir. Ders kitabından öğrenilen yanlış bilgileri daha sonra düzeltmek zor olmaktadır. Bu nedenle bu konuya gereken önem verilmelidir.

GİRİŞ
İletişimin çok önemli olduğu bir çağda yaşıyoruz. İletişimin artmasıyla birlikte hem Türkiye içinde hem de Türkiyedışında kültürel alışveriş sağlanmaya başlanıyor.Gelenek ve göreneklerimiz,yerel söyleyişlerimiz çeşitli yerlere yayılıyor.Bütün bunlar da dil ile sağlanıyor.
Son yıllarda Türkçenin önemini anlamaya başlayan insanımızda dil ile ilgili hareketlenmeler olduğu ortadadır. Bir taraftan Türkçedeki yabancı kelimeler azaltılmaya çalışırken diğer taraftan da Türkçenin okul çağlarından başlanarak daha iyi nasıl öğretebileceği konusunda çalışmalar yürütülmektedir.
 Okulda eğitimin ilk başladığı zaman olan ilköğretim döneminde anadilimiz olan Türkçeyi daha doğru öğrenmenin ders kitaplarıyla da ilgili olduğu herkesçe bilinmektedir.Türkçeyi sevdirmek ve kabul ettirmek önce onu doğru öğretmekle gerçekleşecektir.(Esengül,2006:s.2-3)
 Dili öğrenmekle birlikte sosyal bir varlık oluruz;duygularımızı,sevinçlerimizi,üzüntülerimizi,geçmişimizigeleceğimizi başkalarıyla paylaşabilir geçmişimizi öğrenip geleceğe aktarabiliriz.Dil ile yapabileceğimiz eylemleriartırarak sıralamakmümkündür.
  Dil ile ilgili eğitimin ilk olarak ailede verilmeye başlandığı bir gerçektir.Ancak bu konuda da karşılaşılan güçlükler bulunabilmektedir.Mesela ekonomik durumu çok iyi,kültürlü ve eğitimli ailelerde yetişen çocuklar bile okulun sunduğu eğitim karşısındaTürkçenin doğru ve etkili kullanımıyla ilgili sorunlar yaşayabilmektedir.Bu sorunların aşılması gerektiğinde akla ilk olarak okullardaki ders kitapları(Edebiyat,Türkçe kitapları)gelmektedir.
 2005 yılı itibariyle Türkçe ders kitapları yeniden düzenlenmeye tabi tutulmuştur.Bu düzenlenmeyle birlikte öğretmen merkezli olan kitaplar daha çok öğrenci merkezli olarak tasarlanmıştır.Öğrenci bununla birlikte ezberden uzak duracak,ders kitabında bulduğu bilgiyi yorumlayabilecek, en önemlisi kendi başına düşünebilecektir.
 Bir ders kitabının öğrenciye sağladığı yararlar şu şekilde sıralanabilir:
1.Ders kitabı,öğretmenin sözlü dersini tamamlar.
2.Ders kitabı,sözlü öğretimin eksikliklerini giderir.
3.Bilgiler arasındaki bağlantısızlıkları ortadan kaldırır.
4.Öğrenilen bilgileri tekrar gözden geçirmeyi mümkün kılar.
5.Ders kitabından çalışırken öğrenci,daha aktit düşünen ve sorumluluk hisseden bir yapı içindedir.
6.Öğrenciyi farklı soru tipleri,sorularla ilgilifarklı çözüm yolları ile sürülen farklı yaklaşımlarla yüz yüze getirir.
7.Öğretimi sıkıcılıktan kurtarır,ilginin devamını sağlar.
8.Ders kitabı öğrencinin derse önceden hazırlanmasını sağlar.(Duman,Karakaya,Çakmak,Eray,Özekan,2001;Akt.Dane,Doğar,Balki,2004:3)
   Ders kitapları hazırlanırken öncelikle bu hedefler dikkate alınmalıdır.(Çiçek,Mehmet,Alcellat,Nesibe:s.121-128)
Hatalarla dolu,gelişigüzel hazırlanmış bir Türkçe veya edebiyat dersi kitabı ile Türkçe öğretilmeye çalışıldığında başarı yüzdesinin düştüğü görülecektir.Çünkü öğrenci,bilgiyi kitapta yazan şekliyle öğrenmek isteyecektir.
 Her ders kitabı önemli ve gereklidir;ancak anadili bilinci açısından Türkçe ders kitapları ayrı bir öneme sahiptir.Bu kitaplarda dil ve anlatımda hatalar yapılırsaher şeyden önce ortaya iki büyük sorun çıkacaktır:
1.Hedeflenen kazanımların gerçekleşmediğigörülecek.
2.Türkçe kitapları sorun yumağı haline gelecektir.
Ortaöğretimde Kullanılan Bir 11.Sınıf Ders Kitabındaki Yazım ve Noktalama Yanlışları
1. Yazım Yanlışları
Çalışmanın asıl konusu olan on birinci sınıf Türk Edebiyatı ders kitabı ele alındığında göze çarpan yanlışlıkları aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
 
 
 
 
        11. Sınıf Ortaöğretim Türk Edebiyatı Ders Kitabı'na bakıldığında kitabın 4. Sayfasında "Türk sanayisini" yazılması gerekirken "Türk sanayini" yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.
 
 
 
       Yine aynı sayfada (4.Sayfa) metnin altındaki etkinlik sorularından 1. Soruda "okuduğunuz metinden" yazılması gerekirken "okuduğunuz metninden" yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.
 
 
 
      8. Sayfadaki ölçme ve değerlendirme sorularından 10. Soruda B şıkkında düşünce adamları "düşünce adamlarının" şeklinde yazılması gerekirken "düşün adamlarının" şeklinde yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır .


 
     25. Sayfada Ziya Paşa'nın gazelinden alınan bu kısımda "mülk-i islâmı" şeklinde yazılması gereken yerde "mülk-i İslâmı" yazılmış, hemen altındaki beyitte "Bâb-ı Âli" yazılması gerekirken "Bâb-ı âli" yazılarak büyük-küçük harflerin yazılışı konusunda bir kararsızlık yaşandığı görülmüştür.
 
 
 
     27. Sayfada Namık Kemal'in Hürriyet Kasidesi'nden alınan bu kısımda ilk cümlede geçen selâmeten sözcüğü aslında "selâmetten" şeklinde olması gerekirken "selâmeten" şeklinde yazılarak yanlışlık yapıldığı görülmüştür.
 
 
 
     32. Sayfada geçen Fazıl Hüsnü Dağlarca'ya ait bu şiirin ismi aslında " Rabbim Bir Gök Verdin Ki Bizlere" şeklindedir. Ancak eserin başlığı "Rabbim Bir Gök Verdi Ki Bizlere " şeklinde yazılmıştır. Ayrıca şiirin ikinci cümlesinde "Rahatlatır kalbimiz her an yeniliğinden" cümlesi anlamsızdır. "Rahatlatır kalbimiz" yerine "Rahatlanır kalbimiz" olması gerekmektedir.
 
 
 
     37. Sayfada Samipaşazade Sezai'nin Sergüzeşt adlı eserinden alınmış bu kısımda hiçbir edatı bitişik yazılması gerekirken "hiç bir" şeklinde yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.
 
 
 
 
 80. Sayfada Tevfik Fikret'e ait Ferda şiirindeki yazım ve noktalama hatalarına bakıldığında şiirde "Karşında" sözcüğünden sonra "iki nokta" işareti koyulmuş ancak ondan hemen sonra başlayan sözcüğün ilk harfi büyük harfle başlamamıştır. "Bir" sözcüğü büyük harfle başlaması gerekirken küçük harfle başlamıştır . Ayrıca şiirin devamında kucak anlamına gelen aguş sözcüğü " aguuş" şekliyle yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.
 
 
 
     Yine aynı şiirin devamında pişâni sözcüğüne i tamlama eki getirildiğine "pişâni-i" şeklinde yazılması gerekirken "pişâni-yi" şeklinde yazıldığı görülmüştür.
 
 
 
 
      127. Sayfadaki "Cumhuriyetçilik" adlı metnin ilk paragrafına bakıldığında ilk "cumhuriyet" sözcüğünün c harfi küçük harfle başlamış ancak devamındaki cümlede "Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir" yazılarak "c" harfinin büyük yazıldığı görülmüştür. Bu sözcüğün ilk harfinin büyük mü küçük mü yazılacağı konusunda bir kararsızlık yaşandığı görülmüştür.
2. Noktalama Yanlışları
 
 
     5. Sayfada anlama ve yorumlama sorularından 9. Soruda "Avrupa Birliği'ne" kesme işaretiyle ayrılmış biçimde yazılması gerekirken "Avrupa Birliğine" şeklinde yazılarak kesme işareti kullanılmamıştır.
 
 
 
    178. Sayfadaki bu metinde birden çok noktalama hatası olduğugörülmektedir. Nokta ve ünlem işareti koyulması gereken cümlelerin sonuna "üç nokta" koyularak noktalama hataları yapıldığı görülmektedir.
 
 
 
 
    Yine aynı metnin devamında bitmiş cümlenin sonuna "nokta" koyulması gerekirken "üç nokta" koyulduğu görülmektedir.
 
 
 
 
     Burada alınmış olan cümlede haydi' den sonra virgül koyulmadığı için ağanın isminin "Haydi" olduğu düşünülebilir. Ancak oradaki "haydi" çabukluk belirtmek anlamında kullanılması gereken bir sözdür.
 
 
 
 
    180. Sayfada ilk cümlede ünlem işaretinden sonra gelen zalim sözcüğünün "z" harfi küçük yazılmış. Ancak ondan sonra gelen cümlede ünlem işaretinden sonra gelen zalim sözcüğünün "Z" harfi ise büyük yazılmıştır. Aynı sayfada aynı sözcüğün bir yerde küçük harfle bir yerde büyük harfle yazılması bu konuda bir kararsızlık yaşanmış olduğunun göstergesidir.
 
  SONUÇ
Eğitim-öğretim sisteminin temel ögelerinden biri olan ders kitaplarıincelenmeye başlandığındagerek yazımda gerekse noktalamada yanlışların olduğu görülmektedir.
    İlköğretim ve ortaöğretim çağındaki çocukların ders kitaplarındaki yazım yanlışlarını olduğu gibi kabul etmeleri ve yanlış yazılmış şekilleriyle öğrenmeleri dilin öğrenilmesi ve kullanımı açısından olumsuzbir durumdur. Ders kitaplarının hazırlanmasında en büyük amaçbu kitapların öğrenci seviyelerine uygun, tam ve doğru bilgiler içeren, öğrencilere anadili bilincini kazandırmayı hedefleyen kitaplar olmasına özen göstermektir. Özellikle Türkçe ve Türk Edebiyatıders kitapları Türk dilinin öğrenilmesiyledaha çokilgili olduğu için dikkate değer olmalıdır. Yetkin bir kurul gözetiminde hazırlanan ders kitaplarının eğitimin kalitesini ve değerini arttıracağı düşünüldüğünde çeşitli hataları kabul etmemesi normaldir. İncelemiş olduğumuz 11.Sınıf Türk Edebiyatı ders kitabında da yazım ve noktalama yanlışlarının olduğu tespit edilmiştir. Yanlışlar daha çok eklerde bulunmaktadır. Noktalama işaretlerinden sonra büyük harfle başlanılmaması da göze çarpan diğer yanlışlıklardan biridir.Noktalama işaretlerinin eksik ya da yanlış yerde kullanılması cümleleri bir anlam belirsizliğine sürükleyebileceği gibi cümleden birden fazla anlam çıkmasına da yol açabilir. Bu nedenle noktalama işaretlerinin anlama etkileri ve kullanıldığı yerler iyi bilinmelidir. Yanlış kullanımlar ortaya çıkarsa amaçlanan anlama ulaşmak mümkün olmaz. Bu durumlar da cümlede bir anlatım bozukluğu yaratır.
Yıl sonunda MEB'in oluşturacağı komisyonun hazırlayacağı ders kitaplarının idareciler, öğretmenler, veliler ve hatta öğrencilerin de görüşleri alınarak objektif olarak değerlendirmeye tabi tutulabilir. Bütün bu çalışmalar sonucunda ders kitapları, belirlenen şartlara uygun olan ve uygun olmayanlar şeklinde ayrılarak eleme yoluna gidilebilir.
 Bütün bunlardan yola çıkacak olursak uzman bir kadro tarafından hazırlanan ders kitaplarında çok sayıda yazım yanlışı ve anlatım bozukluğu olması oldukça düşündürücüdür. Ders kitapları ana dilimizi öğretmede son derece önemlidir. Bu nedenle bu konuya gereken önem verilmelidir. 
 
KAYNAKÇA
Yıldırım, Cafer; Ova, Asker; Tetik, Murat(2010) , Ortaöğretim Türk Edebiyatı 11. Sınıf Ders Kitabı, Ankara: Lider Yay.
Uzun, Halil(2016), "Ders Kitaplarının Hazırlanması, Hizmete Sunulması ve Ders Kitaplarındaki Hatalar" .
Kayasandık, Ahmet(2011), "İlköğretim 6., 7. ve 8. Sınıf Türkçe Ders Kitaplarındaki Anlatım Bozuklukları", s.1-2.
Çiçek, Mehmet; Alcellat, Nesibe(2014), "İlköğretim Türkçe Dersi Kitaplarındaki Türkçe Yanlışları ve Eksikleri Üzerine Bir İnceleme", s.120-123.